Νίκος Μάνδυλας: ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

0
39

Του Νίκου Μάνδυλα – Συντονιστική Επιτροπή της ΕΡΓΑΚ – Αντ/δρου ΕΤΕ ΔΕΗ Κέρκυρας

Πρώτη πόλη που φωταγωγήθηκε, ήταν το Λονδίνο, το 1815. Η ηλεκτροπαραγωγή εμφανίστηκε στην Ελλάδα για πρώτη φορά το 1889 στην Αθήνα και το 1899 στην Θεσσαλονίκη. Την παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας (Η.Ε.) ανέλαβαν διάφορες εταιρείες. Η ίδρυση των σταθμών παραγωγής ενέργειας έγινε από ιδιώτες, ξένους επιχειρηματίες ή ακόμη και συμπράξεις, σε κάποιες από τις οποίες συμμετείχε και το Ελληνικό Δημόσιο. Σε πολλές πόλεις ιδρύθηκαν τοπικές εταιρείες για την κάλυψη της περιοχής. Ο αριθμός τους μέχρι το 1950 έφτασε τις 400, πολλές δε από αυτές είχαν χαρακτήρα δημοτικής ή κοινοτικής επιχείρησης. Στην Αθήνα υπήρχαν τρεις εταιρείες για την τροφοδότηση διαφορετικών περιοχών. Στην Θεσσαλονίκη λειτουργούσε ένα εργοστάσιο στον Λευκό Πύργο και τρία πλοία που κάλυπταν άλλες περιοχές. Η τιμή της kWh προκύπτει ανάλογα με τα έξοδα και τα έσοδα κάθε επιχείρησης. Οι τιμές ανάμεσα στις εταιρείες παρουσίαζαν σημαντικές διαφορές. Το μεγάλο βέβαια κόστος ήταν απαγορευτικό για τους περισσότερους και καθιστούσε τον ηλεκτρισμό είδος πολυτελείας. Το πρώτο κτίριο στην Κέρκυρα και τον ελλαδικό χώρο που ηλεκτροφωτίσθηκε, ήταν το ιστορικό κτίριο της Ιονικής τράπεζας, στην πλακάδα του Αγίου. Αργότερα, ηλεκτροφωτίσθηκε και το ξενοδοχείο BellaVenezia. Και τα 2 αυτά κτίρια, είχαν δική τους τοπική γεννήτρια ηλεκτροπαραγωγής. Έτσι, τις 22.3.1891 με απόφασή του το δημοτικό συμβούλιο προκήρυξε διεθνή διαγωνισμό, για να αποκτήσει ο Δήμος γενική ηλεκτροφωταψία. Δυστυχώς, ο διαγωνισμός απορρίφτηκε από το Νομάρχη, για κομματικούς λόγους. Ήταν Δεληγιαννικός, ενώ ο Δήμαρχος Τρικουπικός. Η Κέρκυρα, χρειάστηκε να περιμένει έως το 1931 για να αποκτήσει ηλεκτροφωτισμό, από το εργοστάσιο της Λιμενικής Εταιρείας Κέρκυρας- Λ.Ε.Κ. Το εργοστάσιο τροφοδοτούσε την πόλη της Κέρκυρας, το Μαντούκι, την Γαρίτσα, τα Κανάλια, την Χρυσηίδα, την Αλεπού,την Άφρα, και τον Ποταμό. Βρισκόταν στην Κόντρα Φόσσα, στην πλευρά του Φρουρίου. Η ιπποδύναμή του ήταν 12500 HP. Ως εκ τούτου, ήταν αρκετά θορυβώδες. Κάποιες φορές, ακουγόταν ως την Πίνια, αν ο καιρός και η ώρα της ημέρας ευνοούσαν! Καύσιμο ήταν το πετρέλαιο. Το μετέφεραν σε βαρέλια οι σκούνες, και τα ξεφόρτωναν στην Κόντρα Φόσσα. Πριν το 1940, η Λ.Ε.Κ. έφερε δύο καινούργιες γεννήτριες, σε αντικατάσταση παλιότερων, που προωθήθηκαν στη Λευκίμμη και την Άνω Κορακιάνα. Από τη γεννήτρια της Άνω Κορακιάνας, έπαιρναν ρεύμα και οι περιοχές Τζάβρου, Δασιάς, και Ύψου. Οι υπόλοιπες περιοχές του νησιού, ζούσαν ακόμη με τις λαδοφωτιές, τα κεριά, και τις λάμπες πετρελαίου. Για τις ιδιωτικές εταιρείες, όπως η Λ.Ε.Κ., ο ηλεκτροφωτισμός μικρών χωριών και απομακρυσμένων οικισμών, ήταν οικονομικά ασύμφορος. Η παραγωγή γινόταν με συνεχές ρεύμα μέχρι το 1945, οπότε επεκτάθηκε η χρήση του εναλλασσόμενου στη χώρα μας. Όταν ιδρύθηκε η ΔΕΗ υπήρχαν 385 εταιρείες από τις οποίες οι 263 ιδιωτικές με απλή άδεια, οι 54 ιδιωτικές με προνομιακή άδεια και 58 δημοτικές ή κοινοτικές. Υπήρχαν και 10 ιδιωτικές χωρίς άδεια. Κατά τη διάρκεια της κατοχής και μετά την απελευθέρωση τόσο η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος όσο και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος εκπόνησαν μελέτες για την αξιοποίηση των πλουτοπαραγαγωγικών πηγών της χώρας . Η σύσταση της ΔΕΗ τον Αύγουστο του 1950 εθνικοποίησε την παραγωγή και διανομή της ηλεκτρικής ενέργειας. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας θεωρήθηκε πλέον υπηρεσία κοινής ωφέλειας. Η ΔΕΗ είχε το αποκλειστικό προνόμιο της κατασκευής, λειτουργίας και εκμετάλλευσής υδροηλεκτρικών και θερμικών εργοστασίων, της χρήσης κατά προτίμηση εθνικών καυσίμων και την υποχρέωση κατασκευής εθνικού δικτύου μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας. Είχε επίσης το μονοπώλιο διάθεσης και πώλησης του παραγόμενου ηλεκτρικού ρεύματος.
Η ενέργεια εμφανίζεται με πολλές μορφές. Επίσης, μπορεί να προέρχεται από διαφορετικές πηγές, όπως ο άνεμος, ο άνθρακας, η ξυλεία ή τα τρόφιμα. Ο κύκλος της παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας ξεκινά από τις αρχικές μορφές ενέργειας, όπως ο άνθρακας, το αργό πετρέλαιο, ο άνεμος, το ηλιακό φως ή το φυσικό αέριο. Αυτές οι μορφές χαρακτηρίζονται ως πρωτογενής ενέργεια και ελάχιστα μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατευθείαν από τους καταναλωτές. Το επόμενο βήμα είναι η μετατροπή των πρωτογενών μορφών σε τελική ενέργεια, όπως για παράδειγμα ηλεκτρισμός ή βενζίνη. Από την πρωτογενή έως την χρήσιμη ενέργεια, μεσολαβούν πολλά ενδιάμεσα στάδια ανάλογα με τη μορφή ενέργειας. Εξόρυξη άνθρακα ή πετρελαίου, μεταφορά με αγωγούς, χρήση δεξαμενόπλοιων, καύση σε μεγάλους θερμικούς σταθμούς, δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και πολλά άλλα. Όλη αυτή η πολυσύνθετη αλυσίδα είναι γνωστή ως ενεργειακό σύστημα. Το ελληνικό ενεργειακό σύστημα βρίσκεται την τελευταία δεκαετία σε φάση σημαντικών αλλαγών. Η συνολική εγκατεστημένη ισχύς των 98 συνολικά σταθμών της ΔΕΗ ανέρχεται στα 12.843 MW, ενώ η καθαρή παραγωγή έφτασε τις 52,4 TWh. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται άνοδος στην εγκατεστημένη ισχύ, ενώ στην καθαρή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας είχαμε μικρή πτώση. Η ΔΕΗ παράγει ηλεκτρική ενέργεια με καύση θερμικών πηγών ενέργειας συμπεριλαμβανομένων του λιγνίτη, πετρελαίου, φυσικού αερίου καθώς και με χρήση υδάτων και άλλων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Κατά την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τους θερμικούς αγωγούς, ένα μεγάλο μέρος της αποδιδόμενης από το καύσιμο ενέργειας χάνεται με την μορφή θερμότητας στο περιβάλλον (65-70%). Η θερμότητα που εκπέμπεται μπορεί εν μέρει μόνο να αξιοποιηθεί για την βελτίωση του βαθμού απόδοσης του σταθμού, με χρησιμοποίηση της για την ξήρανση του καυσίμου Είναι αδιαμφισβήτητη η ανάγκη για εξεύρεση τρόπων αξιοποίησης όλης ή έστω κάποιου μέρους αυτής της χαμένης ενέργειας. Οι μέθοδοι με τις οποίες αξιοποιείται είναι η τηλεθέρμανση, η τροφοδοσία με ζεστό νερό ξενοδοχείων, κολυμβητηρίων, μονάδων αφαλάτωσης και η παροχή ατμού υψηλής ενθαλπίας σε βιομηχανίες. Τα κυριότερα εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα λιγνίτη βρίσκονται στη Δυτική Μακεδονία στο τρίγωνο Πτολεμαΐδας – Αμυνταίου – Φλώρινας με υπολογισμένα αποθέματα περίπου 2 δις τόνους και στην Πελοπόννησο, στη Μεγαλόπολη συγκεκριμένα, με αποθέματα 251 εκ. τόνους. Σημαντικά κοιτάσματα, τα οποία δεν αξιοποιούνται προς το παρόν, φαίνεται να υπάρχουν ακόμη και στην περιοχή της Δράμας (περίπου 900 εκ. τόνοι) καθώς και στην περιοχή της Ελασσόνας (169 εκ. τόνοι). Τα συνολικά βεβαιωμένα γεωλογικά αποθέματα λιγνίτη στη χώρα ανέρχονται σε περίπου 5 δις τόνους. Τα κοιτάσματα αυτά παρουσιάζουν αξιοσημείωτη γεωγραφική εξάπλωση στον ελληνικό χώρο . Με τα σημερινά τεχνικοοικονομικά δεδομένα τα κοιτάσματα που είναι κατάλληλα για ενεργειακή εκμετάλλευση, ανέρχονται σε περίπου 3,2 δις τόνους και ισοδυναμούν με περίπου 450 εκ. τόνους πετρελαίου. Η ενέργεια που παράγεται, μετατρέπεται σε ηλεκτρικό ρεύμα που διοχετεύεται προς τους τελικούς αποδέκτες. Η ισχύς ενός ατμοηλεκτρικού εργοστασίου μπορεί να είναι τεράστια και για αυτό το λόγο υπάρχουν υποσταθμοί που κατανέμουν την ισχύ ανάλογα με τις ανάγκες. Το συντονισμό του συστήματος διανομής της ηλεκτρικής ενέργειας, που θα παράγεται πλέον από πολλούς παραγωγούς, στους πελάτες του καθενός, αναλαμβάνει ο ΑΔΜΗΕ ΚΑΙ Ο ΔΕΔΔΗΕ. Τη σπονδυλική στήλη του διασυνδεδεμένου συστήματος μεταφοράς αποτελούν οι τρεις γραμμές διπλού κυκλώματος των 400 kV, που μεταφέρουν ηλεκτρισμό, κυρίως από το σπουδαιότερο για την χώρα ενεργειακό κέντρο παραγωγής της Δυτικής Μακεδονίας. Στην περιοχή αυτή, παράγεται περίπου το 70% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής της χώρας που στη συνέχεια μεταφέρεται στα μεγάλα κέντρα κατανάλωσης της Κεντρικής και Νότιας Ελλάδας, όπου καταναλώνεται περίπου το 65% της ηλεκτρικής ενέργειας. Το διασυνδεδεμένο σύστημα μεταφοράς διαθέτει επιπλέον γραμμές των 400 kV, καθώς επίσης εναέριες, υπόγειες γραμμές και υποβρύχια καλώδια των 150 kV που συνδέουν την Άνδρο και τα νησιά της Δυτικής Ελλάδας, την Κέρκυρα, την Λευκάδα, την Κεφαλονιά και την Ζάκυνθο με το διασυνδεδεμένο σύστημα μεταφοράς. Ο κύριος τρόπος μεταφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα είναι με εναέριες γραμμές και λιγότερο με υπόγειες. Τα τελευταία χρόνια βέβαια υπάρχει μια προσπάθεια σύνδεσης όλο και περισσότερων νησιών με το διασυνδεδεμένο σύστημα μέσω υποβρύχιων γραμμών .
Λένε ότι άμα ξεπουλήσουν τα πάντα θα μειωθεί η ένταση της λιτότητας. Θα έρθει η «ανάπτυξη». Λένε ότι ξεπουλώντας στρατηγικούς τομείς θα μειώσουν το χρέος, και μάλιστα τη στιγμή που στερούν έσοδα και κέρδη από το Δημόσιο για να τα χαρίσουν απευθείας στους κεφαλαιοκράτες. Η απάτη είναι αυταπόδεικτη. Δεν ξεπουλούν για να «μειώσουν» το χρέος ή τα ελλείμματα. Συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: Όσο περισσότερο ξεπουλούν, τόσο περισσότερο το χρέος αυξάνει! Δεν ξεπουλούν για να μειωθούν οι τιμές και για να βελτιωθούν οι υπηρεσίες. Τίποτα απ΄ ό,τι ξεπούλησαν δεν φτήνυνε και δεν αναβαθμίστηκε ποιοτικά. Οτι κάνουν συνιστά αδίστακτη και στυγνή εφαρμογή μιας αντικοινωνικής πολιτικής που αποστερεί το λαό από τα πάντα: Από το μισθό, από τη σύνταξη και από τα φάρμακα μέχρι τη ΔΕΗ, τους αιγιαλούς, τις… Θερμοπύλες και οτιδήποτε έχει απομείνει να θυμίζει δημόσια περιουσία.Το μέγεθος του εγκλήματος είναι τέτοιο που αναδεικνύει το πραγματικό χρέος. Το πραγματικό χρέος είναι ο – πραγματικός – ιδιοκτήτης αυτού του πλούτου να αντιδράσει. Ο λαός να αντιδράσει..