Η ΟΙΚΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ

0
133

Ο μακρύς δρόμος της αξιοπρεπούς εργασίας

Η ΟΙΚΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ

Maria Elena Valenzuela*

Στην 100η Διεθνή Διάσκεψη Εργασίας, που πραγματοποιήθηκε στη Γενεύη τον Ιούνιο, οι εκπρόσωποι των εργατικών οργανώσεων, οι εργοδότες και οι κυβερνήσεις των 183 κρατών μελών της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) υιοθέτησαν μία νέα διεθνή νόρμα πρότυπο, τη Σύμβαση 189 για τις οικιακές βοηθούς. Ήταν μια ιστορική συνάντηση, διότι επαναβεβαίωνε την αξία του διαλόγου μεταξύ των κυριοτέρων παραγόντων του κόσμου της εργασίας, οι οποίοι αναγνώρισαν μέσω αυτής της συμφωνίας τα δικαιώματα εργασίας των περισσότερο αποκλεισμένων: Tις εργαζόμενες/ους στην οικιακή εργασία. Η σύμβαση αυτή στέλνει ένα πολύ ισχυρό πολιτικό μήνυμα στον κόσμο, καθώς αποτελεί μια διεθνή δέσμευση εργασίας για τη βελτίωση της ζωής και της εργασίας ενός πολύ μεγάλου τμήματος του γυναικείου εργατικού δυναμικού, που ιστορικά έχει αποκλειστεί από την εργατική νομοθεσία.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ILO, 52 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο κάνουν αυτή την έργασία, εκ των οποίων περίπου το 80% (43 εκατομμύρια) είναι γυναίκες. Στη Λατινική Αμερική, πάνω από 14 εκατομμύρια γυναίκες απασχολούνται επ’ αμοιβή σε οικογένειες και είναι αριθμητικά η πιο σημαντική απασχόληση για τις γυναίκες της περιοχής.

Στην Ουρουγουάη, το 18% περίπου των απασχολούμενων γυναικών είναι οικιακές βοηθοί και παρά τη σημασία του έργου τους για τη λειτουργία των νοικοκυριών και της κοινωνίας, η εργασία τους που εκτελείται κυρίως από γυναίκες που προέρχονται από περιοχές χαμηλού εισοδήματος- είναι υποτιμημένη και κακοπληρωμένη.

Ωστόσο, η Ουρουγουάη έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στην ευθυγράμμιση των δικαιωμάτων των οικιακών βοηθών με τους υπόλοιπους εργαζόμενους. Η εθνική νομοθεσία που ψηφίστηκε από το Κοινοβούλιο της Ουρουγουάης το 2006, τοποθετεί τη χώρα σε μια ηγετική θέση σε αυτό θέμα και αυτό αναγνωρίστηκε στη συζήτηση που προηγήθηκε της εκδόσεως της παρούσας συμφωνίας. Επιπλέον, η Ουρουγουάη είναι σε όλη την περιοχή η μόνη χώρα με συλλογικές διαπραγματεύσεις γι’ αυτή την επαγγελματική ομάδα. Η νομοθεσία της Ουρουγουάης είναι σύμφωνη με το πνεύμα της σύμβασης και τα στοιχεία που αυτή περιέχει.

Η αναγνώριση ότι οι οικιακοί βοηθοί έχουν τα ίδια δικαιώματα με άλλες κατηγορίες εργαζομένων σε μια ελάχιστη προστασία, είναι η κατευθυντήρια αρχή της παρούσας σύμβασης.Οι οικιακοί βοηθοί θα πρέπει να έχουν τα ίδια βασικά δικαιώματα εργασίας με τους άλλους εργαζομένους. Στην ιστορία της ΔΟΕ, το θέμα είχε τεθεί αρκετές φορές, αλλά ποτέ δεν είχε επιτευχθεί επαρκής πρόοδος. Ο λόγος είναι το εισαγωγικό κείμενο της σύμβασης, το οποίο αναφέρει: «η οικιακή εργασία παραμένει υποτιμημένη και αόρατη, οι εργαζόμενες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε διακρίσεις και στις συνθήκες απασχόλησης, καθώς και σε άλλες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

Μεταξύ των νέων δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στη Σύμβαση 189, είναι οι ώρες εργασίας και η εβδομαδιαία ανάπαυση για τουλάχιστον 24 συνεχόμενες ώρες, το όριο για τις πληρωμές σε είδος, σαφείς πληροφορίες σχετικά με τους όρους και τις συνθήκες απασχόλησης, καθώς και ο σεβασμός των θεμελιωδών αρχών και των δικαιωμάτων στην εργασία, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι και της συλλογικής διαπραγμάτευσης.

Η υιοθέτηση της παρούσας σύμβασης από τη ΔΟΕ είναι μια σημαντική πρόοδος για την ατζέντα της ανάπτυξης και της αξιοπρεπούς εργασίας. Πρόκειται για το αποκορύφωμα μιας μακράς πορείας του αγώνα των οικιακών βοηθών και των οργανώσεών τους για τα δικαιώματά τους και το ευρύ περιθώριο με το οποίο εκδόθηκε, είναι μια απόδειξη της σημασίας που αποδίδεται σήμερα στην αμειβόμενη οικιακή εργασία για τη λειτουργία των νοικοκυριών και της κοινωνίας.

Ελπίζουμε ότι οι χώρες της περιοχής μας θα είναι οι πρώτες που θα την επικυρώσουν.

7 Ιουλίου 2011

* Maria Elena Valenzuela

Υπεύθυνη του προγράμματος Φύλο, Φτώχεια και Απασχόληση της ΔΟΕ. Κοινωνιολόγος με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας, με εξειδίκευση στην κοινωνιολογία της εργασίας και την ισότητα των σχέσεων των δυο φύλων Είναι συγγραφέας πολλών εκδόσεων για την απασχόληση, τη φτώχεια, και τις σχέσεις των δύο φύλων στη Λατινική Αμερική.

Αναδημοσίευση από Τελέσιλλα τεύχος 55 (Νοέμβριος 2011)