Το δίλημμα

0
173

Με πολύ ενδιαφέρον διάβασα μερικά άρθρα του Βλάση Αγτζίδη1 όπου γράφει για την ιστορία των ομογενών στην Κριμαία και στην Ουκρανία. Είναι βέβαια το θέμα του αλλά η γνώμη μου διαφέρει κυρίως στο ότι εγώ θεωρώ τους ομογενείς ως Ουκρανούς ελληνικής καταγωγής και εκείνος Έλληνες της Ουκρανίας. Ασφαλώς αυτό είναι μια απλούστευση αφού υπήρχαν μεταξύ άλλων πολλοί Έλληνες από την Ελλάδα, Έλληνες του Πόντου, Έλληνες απάτριδες ….

Επίσης τον προτιμώ όταν γράφει για την περίοδο πριν την επανάσταση του 1917, γιατί τότε είναι πιο αντικειμενικός και δεν αποδίδει από την μια μεριά σχεδόν όλα τα δεινά στον Λένιν και προ παντός στον Στάλιν, και από την άλλη – όπως κάνουν και οι δυτικοί ιμπεριαλιστές – να παινεύει τις αρετές και την καλοσύνη του ‘τόσο συμπαθητικού’ Νικήτα Χρουστσόφ, που στο κάτω κάτω της γραφής εκείνη την εποχή, από αρχές 1938, ήταν Γενικός γραμματέας του Κουμμουνιστικού κόμματος Ουκρανίας (ΚΚΟ).

Οι διώξεις των ομογενών άρχισαν, όπως μας πληροφορεί ο Αγτζίδης με το διάταγμα αρ. 50205 του Νικολάι Γιεζόφ, Επιτρόπου της Κρατικής ασφάλειας, τον Δεκέμβριο του 1937.

Οι τριμελείς επιτροπές που δίκαζαν τους κατηγορούμενους είχαν πρόεδρο έναν αντιπρόσωπο του NKVD (δηλαδή του Γιεζόφ), έναν εισαγγελέα μέλος του τοπικού ΚΚΟ και τρίτο μέλος έναν αντιπρόσωπο του γενικού γραμματέα του ΚΚΟ (δηλαδή του Χρουστσόφ).

Κατά την περίοδό των λεγομένων διώξεων των Ελλήνων της Ουκρανίας, συνέβαιναν ανάλογες διώξεις κι άλλων σοβιετικών πολιτών, ακόμη και μελών του ΚΚΣΕ και του Στρατού. Πάρα πολλές από αυτές αναγνωρίστηκαν αβάσιμες και παράνομες και πολλά ήταν τα μέλη της κρατικής ασφαλείας που μετέπειτα καταδικάστηκαν, καθώς και ο ίδιος ο Γιεζόφ που εκτελέστηκε.

Όλη η περίοδος 1935-1939 ήταν βυθισμένη σε ατμόσφαιρα συνομωσιών, δολοφονιών και δολιοφθορών. Παρόλες της αρνητικές συνέπειες που προκάλεσαν οι παράλογες ή ακόμη και εχθρικές ενέργειες, αντίθετα από τις χώρες που κατακτήθηκαν από τον φασισμό, στην Σοβιετική Ένωση η πέμπτη φάλαγγα – που συμπεριελάμβανε και τους τροτσκιστές – είχε, πριν αρχίσει ακόμη ο πόλεμος, εξολοθρευτεί. Αυτό συνέβαλε στην νίκη κατά του Χίτλερ και τους συμμάχους του. Όμως αυτό που ήταν πολύ πιο καθοριστικό ήταν η τεράστια προσπάθεια του σοβιετικού πληθυσμού, 170 εκατομμύρια, και του Κουμμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης να καταφέρουν σε μερικά χρόνια να ανταπεξέλθουν στα τεράστια προβλήματα και τελικά να νικήσουν τον ναζισμό, οπλισμένο με το οικονομικό δυναμικό όλης της Δυτικής Ευρώπης. Η νίκη όμως αυτή κόστισε κάπου 25 εκατομμύρια νεκρούς (16% του πληθυσμού), εκ το οποίων 6 εκατομμύρια κομμουνιστές, άγνωστο αριθμό αναπήρων, μεγάλες κοινωνικές απώλειες και οικονομικές καταστροφές.

Οι Έλληνες της Σοβιετικής Ενώσεως, υπολογίσθηκαν τότε μεταξύ 300.000 και 440.000. O Αγτζίδης αναφέροντας τις έρευνες του Ivan Tzouha1 (Ο σκληρός Δεκέμβρης του ‘37)2, που βασίζεται σε αρχεία, γράφει ότι ο αριθμός των συλληφθέντων Ελλήνων ήταν 15.000. Χίλιοι πεντακόσιοι από την Γεωργία και οι υπόλοιποι 13.500 από τις περιοχές του Κρασνοντάρ και της Μαριούπολης, και το ότι 90% με-95% εκτελέστηκαν μετά την σύλληψη τους (υπονοώντας ότι δεν μεσολάβησε δίκη). Λογαριάζοντας, αυτό μας δίνει για τις δυο τελευταίες περιοχές μεταξύ 12.150 και 12.825 εκτελέσεις και όχι 12.000 όπως γράφει. Το παράλογο είναι ότι σε άλλο άρθρο του «Οι Έλληνες της Ουκρανίας»3 Ο Αγτζίδης  γράφει ‘Εκατοντάδες έχασαν τη ζωή τους…’

Ας πούμε λοιπόν ότι υπολογίζουμε 15.000 καταδίκες σε ένα πληθυσμό 370.000, δηλαδή περίπου 4% σύμφωνα με τον Ivan Tzouha, ή εκατοντάδες (ας πούμε, το πολύ 900) όπως λέει ο Αγτζίδης, δηλαδή 0,25%, των ομογενών. Όποιος κι αν είναι ο πραγματικός αριθμός , αυτό δεν λέγετε ούτε γενοκτονία ούτε σφαγές.

«Συγκεκριμένα, τα αρχεία του ελληνικού Υπουργείου των Εξωτερικών (φάκελος 143/β του 1939) κάνουν λόγο για 2.177 συλληφθέντες ως το 1939 (και όχι δεκάδες χιλιάδες όπως ισχυρίζονται ορισμένοι), εκ των οποίων μόλις οι 86 αντιμετώπιζαν κατηγορίες επί παραβάσει του άρθρου 58 για αντεπαναστατική δράση. Τα στοιχεία της NKVD για τους συλληφθέντες ανά εθνότητα μιλούν για 1.291 συλλήψεις το 1937 και 2.171 το 1938 (συλλήψεις, όχι καταδίκες). Σύμφωνα με τις αναφορές του ελληνικού Υπουργείου των Εξωτερικών», Αναστάσης Γκίκας Δρ. Πολιτικών Επιστημών4.

Έχοντας υπ’όψιν :

– ότι τον Ιανουάριο του 1919 αποβιβάστηκε στην Οδησσό και στην Κριμαία Ελληνικό εκστρατευτικό σώμα, αποτελούμενο από δυο μεραρχίες (23.551 άνδρες), που πολέμησε τους μπολσεβίκους επί τέσσερις μήνες,

– ότι αμέσως μετά, οι δυνάμεις του αναρχικού Νέστωρα Μάχνο, που κατά καιρούς πολεμήσαν τους κόκκινους και τους άσπρους, συμπεριελάμβαναν Ουκρανούς ελληνικής καταγωγής κατά 20%,

– ότι πολλοί ομογενείς ήταν αγρότες και αρκετοί από αυτούς ήταν δυσαρεστημένοι – είχε και κουλάκους – που έχασαν την γη τους με την κολεκτιβοποίηση ή και με της δυσκολίες και τα λάθη που έγιναν στην διαδικασία,

– ότι ορισμένοι  στόχευαν στην ανεξαρτησία των αυτονόμων ελληνικών περιοχών

– ότι πολλοί θεωρούσαν το εαυτό τους πρώτα Έλληνα και μετά Σοβιετικό ή κομμουνιστή

– ότι είχαν επαφές με την Ελλάδα

– κ.ο.κ.,

Με την κατάσταση που επικρατούσε, σε συνθήκες άμεσου πολέμου, και με τα παραπάνω κριτήρια, δεν είναι εκπληκτικό που βρέθηκαν αρκετοί ομογενείς – άλλοι καλώς, άλλοι κακώς – στο στόχαστρο τον διωγμών.

Θα έλεγα λοιπόν στους ομογενείς της Ουκρανίας, ότι πρέπει να αποφασίσουν να είναι πρώτα Ουκρανοί και μετά Έλληνες και ότι είναι απαραίτητο να συμμετέχουν πλήρως στην πολιτική ζωή της χώρας τους και να αγωνιστούν όπως και στον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο, για την απελευθέρωσή της από την ναζιστική τραμπουκοκρατία του Κιέβου. Αλλιώς να αποφασίσουν ότι είναι ‘ουδέτεροι’ και ότι η πατρίδα τους είναι η Ελλάδα, και πως κατοικούν την Ουκρανία σαν μετανάστες, υποψήφιοι πρόσφυγες.

Αλέξανδρος Μουμπάρης

 

Σημειώσεις

1 Βλάσσης Αγτζίδης (μετανοήσας ΜΛας, πρώην μαθηματικός, νυν κομπογιανίτης ιστορικός και καριερίστας αντικομμουνιστής), Ιβάν Τζούχα (Στέλεχος του Ρωσικού “Κόμματος των Δεξιών Δυνάμεων”, επίσης κομπογιανίτης ιστορικός και καριερίστας αντικομμουνιστής)…, Αναστάσης Γκίκας; Δρ. Πολιτικών Επιστημών, συνεργάτης του Τμήματος Ιστορίας της ΚΕ του ΚΚΕ [http://erodotos.wordpress.com/2009/07/31/antikommoynismos-agtzidis-papaxelas/]

2 http://www.kathimerini.gr/506971/article/epikairothta/ellada/o-sklhros-dekemvrhs-toy-37

3 http://www.kathimerini.gr/752928/article/epikairothtq/ellada/oi-ellhnes-ths-oykranias

4. http://erodotos.wordpress.com/2009/07/31/antikommoynismos-agtzidis-papaxelas/