Στο ίδιο έργο θεατές

0
84

Μέσα από τους αγώνες των μαχητών κατά την Γαλλική Επανάσταση θεσπίστηκε η πρώτη γενιά ανθρωπίνων δικαιωμάτων που αφορούν ατομικές και πολιτικές ελευθέριες. Στη συνεχεία με τους αγώνες των Ρώσων επαναστατών και τη νίκη της Οχτωβριανής Επανάστασης κατοχυρώθηκε η δεύτερη γενιά των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που αφόρα πολιτιστικά, οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Με το πέρασμα των χρονών εμφανίστηκαν πισωγυρίσματα, νέα δεδομένα και νέα προβλήματα. Έτσι πρόεκυψε η τρίτη γενιά ανθρωπίνων δικαιωμάτων που αναφέρεται στο δικαίωμα του ανθρώπου να ζει σε περιβάλλον που δεν επιβαρύνει την υγεία του και την ψυχική του ισορροπία. Στις 10 Δεκεμβρίου 1948 ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών υπέγραψε την οικουμενική διακήρυξη για την προστασία και την διαφύλαξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Πολλά δικαιώματα όμως όπως γνωρίζουμε παραβιάστηκαν και παραβιάζονται ακόμη και σήμερα στην Ελλάδα αλλά και στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Υπάρχουν αναρίθμητα θύματα διακρίσεων, συλλήψεων, φυλακίσεων, βασανισμών και δολοφονιών. Αποτελεί νέο στοιχειό στη ζωή μας η συνειδητοποίηση ότι ο φυλακισμένος ο «εκτός νομού άνθρωπος» αποτελεί μια ανθρωπινή οντότητα που αντί να αναμορφώνεται εξουδετερώνεται. Το κυρίαρχο σύστημα λειτουργεί με γνώμονα ένα σύστημα ανταξίων. Η φυλακή, το πιο διαδεδομένο και αυθεντικό σύστημα τιμωρίας, πειθαρχίας και καταστολής είναι πυλώνας του «δίκαιου» τόσο που οι λέξεις ποινή και φυλακή να ταυτίζονται. Οι εξωδικαστικές εκτελέσεις επιβεβαιώνουν ή πιθανολογούνται σε 60 χώρες γεγονός που αμαυρώνει ακόμη περισσότερο το θολό τοπίο της δικαιοσύνης. Εξαφανίσεις έχουν αναφερθεί σε τουλάχιστον 31 χώρες ενώ χιλιάδες άνθρωποι έχουν υποστεί βασανισμό ή κακομεταχείριση από δυνάμεις καταστολής και την αστυνομία. Μια ακόμα παραβίαση δικαιωμάτων είναι ότι οι πρόσφυγες γυναίκες και άντρες υφίστανται παραβιάσεις των δικαιωμάτων τους. Γνωστό παράδειγμα είναι η εκμετάλλευση των μεταναστών εργατών από τα αφεντικά. Οι μετανάστες αποτελούν την πρώτη ύλη εκμετάλλευσης το σύγχρονο υποπρολεταριάτο διότι θα δεχθούν να ζήσουν και να εργαστούν σε άθλιες συνθήκες εργασίας με πενιχρούς και ανασφάλιστους μισθούς με απλήρωτες υπερωρίες και μηδενικά εργασιακά δικαιώματα ενώ είναι και το συχνότερο θύμα εργασιακού «ατυχήματος».

Στο Μεξικό χιλιάδες παιδιά ζουν και πεθαίνουν σε σκουπιδότοπους που αποτελούν το φυσικό τους περιβάλλον. Στη Βραζιλία ο αριθμός των παιδιών που ζουν σε ένα κράτος εγκατάλειψης και βίας είναι υπερμεγέθης. Τα παιδιά αυτά καταλήγουν με μαθηματική ακρίβεια στην πορνεία ή τα ναρκωτικά. Στην Ινδία 100.000.000 εργάτες παιδιά δουλεύουν σε αντίξοες συνθήκες. Οι γυναίκες επίσης είναι τα αφανή θύματα της περασμένης δεκαετίας. Κάθε χρόνο περισσότερα από ένα εκατομμύριο βρέφη πεθαίνουν επειδή είναι κορίτσια. Ως πρόσφυγες οι γυναίκες συχνότερα από τους άντρες υφίσταται κατάφωρες παραβιάσεις των δικαιωμάτων τους.

Παραβίαση των δικαιωμάτων αποτελεί η παρέμβαση ισχυρών οικονομικά χωρών στα εσωτερικά αδύναμων κρατών.

Τέλος η παρεμπόδιση συνδικαλιστικών ελευθερίων, θρησκευτικός φανατισμός και ρατσισμός οι άνισες ευκαιρίες στην εργασία και άλλα συνηγορούν στο ότι ο «σύγχρονος» κόσμος είναι αρκετά «παρωχημένος» ως προς την δημοκρατικότητα και τις αντιλήψεις του.

Θα πρέπει να χτίσουμε μια κοινωνία με ανθρωπιστικές αξίες, χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, που ως πυρήνα και κύριο μέλημα να είναι ο άνθρωπος και οι ανάγκες του ανεξαρτήτως εθνικότητας, φύλου και θρησκευτικών πεποιθήσεων. Σημαντικό θα είναι να γνωρίζουν οι λαοί τα δικαιώματά τους που για αυτούς αποτελούν πλέον πατρογονική κληρονομιά. Μονό τότε οι απανταχού ισχυροί θα σταματήσουν να τις εκμηδενίζουν και να τις αγνοούν. Η έννοια των ανθρωπίνων και κοινωνικών δικαιωμάτων δεν είναι ούτε και πρέπει αν είναι στατική αλλά ευέλικτη να συμπεριλαμβάνει και να προασπίζει νέες ελευθερίες.

Κωνσταντίνα Μ.

Δημοσιεύτηκε στον Λαμπτήρα Πυρακτώσεως (τεύχος 9ο, Ιούλης 2012)